Pisana historia Ludźmierza datuje się na rok 1234 roku i jest znana przede wszystkim z otaczanego od lat kultu figury Matki Boskiej Ludźmierskiej - Królowej Podhala wykonanej ok. 1400 roku. To tutaj skupia się od prawie 600 lat życie religijne Podhala. Kilka razy do roku tysiące pielgrzymów przybywających przede wszystkim z Podhala, Spisza i Orawy - regionów rozpościerających się u stóp granitowego masywu Tatr.

Podhale jest głównym regionem turystycznym Polski. Położone jest w kotlinie tektonicznej leżącej między Tatrami - górami o charakterze alpejskim (wys. max. 2500 m. n.p.m.) a Gorcami - znacznie niższym pasmem górskim zbudowanym głównie z piaskowców i łupków. Na Podhalu ukształtowała się odrębna pasterska kultura ludowa górali podhalańskich.

W poł. XIX wieku Podhale i Tatry wzbudziły zainteresowanie naukowe i artystyczne oraz krajoznawcze, co przyczyniło się do rozwoju funkcji wypoczynkowo - turystycznej tego regionu. Sztuka podhalańska znana jest głównie z haftów i z rzeźby na szkle i w drewnie.

Na zachód od Podhala, u stóp południowych zboczy Babiej Góry (1725 m. n.p.m.) leży Orawa - kraina historyczną pogranicza polsko-słowackiego. Zamieszkiwana jest przez Orawian - grupę góralską ukształtowaną pod wpływem osadnictwa pasterskiego. Odrębność Orawian zachowała się w elementach stroju ludowego oraz architekturze. Współczesna sztuka ludowa reprezentowana jest przez malarstwo na szkle, snycerkę, rzeźbę, haft i wyroby z metalu.

Spisz jest krainą historyczną leżącą na południowy-wschód od Podhala. Odrębność kultury górali spiskich widoczna jest do dzisiaj w stroju oraz elementach architektury w postaci spichrzów z półkolistym sklepieniem oraz zamkniętych zagród z bogato zdobionymi chałupami. W sztuce ludowej dominuje snycerstwo, tkactwo, hafciarstwo, metaloplastyka oraz rzeźba w drewnie
i na szkle.